Khmercenter

	\| watkhmer in Switzerland \|

ប្រជុំកងធម៌

ប្រជុំរឿងព្រេង

ច្បាប់ផ្សេងៗ

បណ្ដាំក្រមង៉ុយ

១០

១១

១២

១៣

១៤

ច្បាប់កូនចៅ

ច្បាប់កូនចៅ
បទកាកគតិ

១ ៥ ១០ ១៥ ២០ ២៥ ៣០ ៣៥ ៤០ ៤៥ ៥០ ៥៥ ៦០ ៦៥ ៧០	កូនចៅអើយស្ដាប់ ចូរចាំចូរចាប់ ធម្មតាអ្នកជា ពុំចេះអាងអួត ទោះនឹងយាត្រា សិរសាទន់ទាប រីអ្នកមានសាមាន្យ ដំណើរអែងអោង បំពោងបំពើត ខ្លួនតូចត្រលាំង ធម្មតាអ្នកជួ(១) កូនចៅអើយចាំ គាថាបាលី ពាក្យនេះជាច្បាប់ អូវពុកអិតទ្រព្យ លោកថាភ្លើងភ្លឺ លោកថាសូរ្យសែង ភ្លើងភ្លឺអស់ចិត្ដ ព្រះសូរ្យភ្លឺឡើង រីព្រះធម៌ថ្លៃ ដល់បរលោកនាយ កូនចៅអើយណា ផ្អែមក្រៃលែងផ្អែម តែពាក្យលោកថា នោះផ្អែមក្រៃលែង លោកថាល្វាផង រីអែក្នុងផ្លែ អ្នកមួយចែចូវ បញ្ចើចបញ្ចើ មួយដូចខ្នុរណាំង អែក្នុងសឹងក្លែប រីអ្នកមានធម៌ ដូចខ្នុរក្លិនក្លែប មួយសោតលោកថា ហេតុចិត្ដចង់ក្រេប ដូចអ្នកមួយមាន ស្វះស្វែងរកអ្នក មួយនីអែរុយ ដូចមនុស្សអបល័ក្ខណ៍ មួយនីក្រមច្បាប់ កាលណាដូចដុះ មួយនីលោកថា ចង់ប៉ុន្ដែស៊ី កើតជាមនុស្សនេះ មានកាលត្រូវគេ រីឈើវិស័យ អែអ្នកនគរ ពពួកសត្វផង ត្រង់មនុស្សសាហាវ កូនចៅអើយស្ដាប់ ពាក្យនេះជាថ្នល់ ហៃអស់កូនចៅ ចូរចេះរាប់រក អោកូនចៅអើយ នរណានឹងនៅ តែខ្លួនទៅបាត់ ពាក្យនេះអាពុក ពាក្យនេះមួយមិញ ទោះទូកបែកបាក់ កូនចៅអើយគិត កុំអាងសក្ដិបុណ្យ ធម្មតាជាមនុស្ស ថ្វីមិនចង់បាន បើបានឹងខំ ចំណេះទ្រព្យនោះ កូនចៅអើយអត់ កុំអាងមានទ្រព្យ ធម្មតាជាស្រី យកម្ដេចខ័ណ្ឌស្ករ មួយដូចប្រុសខ្លោះ(២) កលមួយដូចក្អែក កលមួយសោតណា ពងលាក់ជាហើយ ប្រើប្រុងប្រយ័ត្ន ពីរោះមធូរ កុំអាលកន្ទ្រើង គិតការដំនៀល ទោះប្រុសទោះស្រី ក្រែងមានឆ្អេះឆ្អាប លោកថាឆ្កួតបី ឆ្កួតមួយនឹងល្បែង ឆ្កួតស្រីឆ្កួតស្រា លោកពុំអោយសេព អោយភ្លេចក្ដីគាប់ ភ្លេចសីលភ្លេចទាន កុំអាងចំណេះ កុំសមកុំសេព ថាបើនឹងចង់ អាចារ្យលោកចង បើកាន់ដែកបាន អំពើទាំងបី អំពើគុណគាប់ រៀនគុណទាំងប្រាំ កាលណាសឹកមាន កាលបើមានអាថិ មួយសោតកាលបើ ថ្កើងអែអ្នកជាង កាលកើតព្យាធី រីអ្នកទាំងប្រាំ មួយសោតជាសង្ឃ ជាស្រីសោតផ្គត់ ចូរចេះដាក់ខ្លួន ស្គាល់ទៅស្គាល់នូវ លោកថាអោយត្រាប់ កុំត្រាប់កុកស លោកថាដែកផង រូសកោសជាការ ដំរីក្នុងព្រៃ គេទាក់មកបាន ត្រង់ពាក្យប្រទូស្ដ រឹងលើសពីដែក លោកថាក្អែកពិត កែវទៅបូជា យកម្ដេចព្រះធម៌ ប្រដៅពាលា លោកថាផ្កាផង ក្លិនក្លែបត្រលប់ តែអ្នកមួយទៀត នោះកូវក្រអូប រីអសោចិ៍លាមក មោះស្អុយនោះស្បើយ តែអ្នកមួយកូវ កុហកភរភូត នោះកូវអាក្រក់ ដល់បរលោកសោត កុំពារកុំពាន ចូរវៀរពាក្យស្លែង កូនចៅអញអើយ ដើរដោយគន្លង ក្រកិច្ចក្រកល ក្រវៃឆ្នៃទស់ ក្រពាក្យពិរោះ ក្រអត់ក្រអោន ពាក្យស័ត្យ ក្រធ្ងន់គំនិត ក្ដីច្បាប់នេះក្រ ដ៏លោកនេះគាប់ អូវពុកចាស់ហើយ ពាក្យពិតទូន្មាន ចូរចាំកុំភ្លេច ចាំចងអោយខ្ជាប់	អូវពុកនឹងប្រាប់ ជាច្បាប់អាត្មា ទីទៃគ្រប់ប្រាណ។ អ្នកមានប្រាជ្ញា ប្រកួតរានកាន បំពោតអួតអង្គ។ ទៅទីស្ថានណា សុភាពផ្គត់ផ្គង់ ការកេរអ្នកជា។ ខ្សត់ខ្យោយសណ្ដាន កែងកោងហត្ថា មែនពិសទិច។ ចំកោងស្ទួយស្ទើត កំលាំងសោតតិច ទិចតើប៉ុន្មា។ ពុំដែលផ្ទឹមតួ សណ្ដាប់ផៅផង។ អូវពុកនឹងផ្ដាំ គិតពីព្រេងហោង ទីទៃកុំធ្លោយ។ ទូន្មានអោយគាប់ អ្វីគាប់ទុកអោយ ព្រះបាលីថា។ មែនពិតមោះរឺ ភ្លឺចែងវេហាស៍ ព្រះធម៌ព្រះពុទ្ធ។ អស់កាលហើយបាត់ ថ្កុំថ្កើងប្រាកដ ពុំយល់រស្មី។ ភ្លឺហើយភ្លឺក្រៃ ភ្លឺធ្លាយបារមី ពុំរលត់ឡើយ។ ពាក្យមួយលោកថា ល្ហឹមល្ហែមជាត្រើយ ពុំចាប់ចាំនៅ។ លោកមានមេត្ដា ស្ករឃ្មុំអំពៅ អស់កាលដ៏លង់។ សំបកក្រៅហោង សឹងតែមមង់ នោះហោងលោកថា។ រអែរអូវ ពាក្យពើមាយា ល្អល្អះតែក្រៅ។ សំបកស្គោកស្គាំង ក្រអែបផ្អែមទៅ រសសឹងពិសា។ សប្បុរសមានអាថិ ក្រអែបពិសា មោះក្នុងផ្អែមក្រៃ។ កន្លង់និងផ្កា ជញ្ជាប់ក្លិននៃ រសរកបុប្ផា។ ចិត្ដនោះចង់បាន មួយមានប្រាជ្ញា សង្វាតអាលជ្ជី។ រករោមសំអុយ ស្វែងស្វះរកក្ដី ក្រែងក្រោយឡើយនៃ។ លោកពុំអោយត្រាប់ អាប់ចុះអាស្រ័យ អ្នកដើមអន្ដរាយ។ អំពើពុតខ្លា អិតបីរសាយ កុំត្រាប់ពុតខ្លា។ ដូចកង់រទេះ ល្ហែអែអាត្មា បើត្រាប់ពុតកង់។ ដុះនៅនាព្រៃ ក្សត្រក្សាន្ដទ្រទ្រង់ ខ្លះខ្លៅសាមាន្យ។ សាហាវយង់ឃ្នង ពាលាឈ្លានពាន ចៀសចេញអោយឆ្ងាយ។ ពាក្យនេះជាច្បាប់ តំកល់ទុកឆ្ងាយ នាំគ្នាស្ដាំរាំ។ តំណក្រោយទៅ ស្រករគ្នីគ្នា អត់អោនត្រងរង។ អាពុកចាស់ហើយ ប្រដៅបាហោង អាពុកនេះបាន។ ទុកពាក្យមួយម៉ាត់ សង់ទុកជាស្ពាន ឆ្លងទៅត្រើយនាយ។ ហេតុមិនស្រលាញ់ សំពៅធ្លុះធ្លាយ សឹងមករកបាន។ ផ្គត់ផ្គង់គំនិត លោភលន់ចង់បាន កុំធ្វើដោយធម៌។ អោយដឹងគាប់ខុស ចង់គ្មានអង្កាល់ នោះទើបយឺនយូរ។ លោភោវាយដំ នៅពុំបរិបូណ៌ ទុកអោយគេទេ។ គិតក្ដីកំសត់ កុំត្រាប់ពុតគេ សាយសព្វសារពើ។ កុំចង់មេត្រី មកគរទុកលើ អត់ម្ដេចមិនស៊ី។ ពាលពេញកំលោះ ចេញលួចរកឆី យកពងមាន់ផ្ញើ។ នេះនឹងអុបមា ម្ដេចឡើយទៅផ្ញើ អាអួតមហាចោរ។ ពាក្យពេចន៍សូរសត្យ បរិបូណ៌ពាក្យពោល ចាចែងភាសា។ កុំស្ថិតខិតឡើង លោកដៀលនិន្ទា និន្ទាអាស្រូវ។ កើតនាលោកិយ ស្រលាបត្រង់ត្រូវ កាលកម្មវេរា។ ឆ្កួតមួយនឹងស្រី អំពើពាលា ឆ្កួតក្រៃកន្លង។ ឆ្កួតល្បែងពាលា អោយវាងតែម្ដង ភ្លេចភ្លាំងស្មារតី។ ភ្លេចទាំងខ្លួនស្លាប់ ភ្លេចញាណវឌ្ឍី ឆ្កួតបីប្រការ។ កុំអួតថាចេះ កុំស្រើបកុំស្រាល ត្រេកទៅដោយវា។ សេពដោយចំណង់ ជាពាក្យអុបមា ដុតដែកអោយក្ដៅ។ នោះទើបអោយហ៊ាន ដូចដែកច្រាលឆ្អៅ នោះទើបសេពបាន។ កូនចៅអើយស្ដាប់ សឹងនាំរូបបាន ពិតពុំឃ្លាតឃ្លា។ ថ្កើងអែទាហាន នូវសារបញ្ហា ថ្កើងអែប្រាជ្ញប្រាយ។ រិះគិតនឹងធ្វើ ជំនាងសុសសាយ ថ្កើងអែហោរា។ រោគរោមអិន្រ្ទីយ សឹងនាំអាត្មា ចំណេះទីទៃ។ នោះអោយផ្គត់ផ្គង់ មារយាទប្រពៃ អោយវៀរបាបបង់។ គួរគិតក្ដីស្ងួន ប្រាជ្ញខ្មៅគថ្លង់ ស្គាល់អោយគ្រប់ក្រៃ។ នូវសត្វកុកសាប់ ភោភាវសព្វថ្ងៃ ពុំប្លែកប្លែងប្រាណ។ ហៅរឹងកន្លង តាមចិត្ដប្រមាណ ប្រកែកឡើយណា។ សាហាវហ៊ានក្រៃ ផ្សះផ្សាំងជិះជា ប្រកែកមិនទៅ។ ប្រទះរឹងរូស នឹងដំរីនៅ កំលាំងមោហា។ យកម្ដេចមណីរ័តន៍ ពាក់ម្ដេចជដា ស្លៀកម្ដេចសំពត់។ ជ្រៅជ្រះមានអាថិ ប៉ោលែស្មុតទ្រុឌ បំពាក់ពានរ។ ពិដោរពិតហោង សាយសព្វទិសករ បាត់បុស្បគន្ធា។ ពាក្យពេចន៍អិតល្អៀង ក្រៃលែងក្លិនផ្កា ដោយដល់សួគ៌ស្ថាន។ ហៅស្អុយអាក្រក់ ល្ហែល្ហើយគ្រាន់ក្សាន្ដ ពុំទាន់ជាអ្វី។ រអែរអូវ បញ្ឆោតស្រដី បំបែកមិត្ដគេ។ ស្អុយក្រៃលែងលាមក ទៅនៅនិរយេ ទល់ទុក្ខវេទនា។ កុំយល់គេមាន ថ្លែងទៅពុំជា បានបុណ្យក្រាស់ក្រៃ។ ចាំទុកជាត្រើយ ផ្លូវផងវិស័យ ជាន់ជាប់ន្លា។ ក្រដឹងក្រយល់ ឆ្លើយឆ្លាស់លោកា បិតាស្ងួនគ្រង។ ក្រចិត្ដអាចស្មោះ ស្រលាញ់ស្ងួនគ្រង ល្មមនឹងចិត្ដគេ។ ក្រចិត្ដអាចកាត់ ក្រគិតគុណគេ បាគេទាំងឡាយ។ នរណាអាចយក៍ នៅបានពណ្ណរាយ សោយសុខស្រេចស្រាប់។ អស់កូនចៅអើយ ប្រធានគ្រាន់គ្រប់ ទុកអោយគ្រប់គ្នា។ ទូន្មាននេះស្រេច ជាច្បាប់អាត្មា សុភាសិតហោង។	ប្រដៅគ្រប់គ្នា រួសរងរក្សា មានផៅសន្ដាន បំពាក់បំពាន ដើរដូចភុជង្គ លំអុតអោនអង្គ អាប់អិតប្រាជ្ញា ដូចខ្ទួយសោះសា ពឹងពិសទ្រនិច ពឹងពិសទ្រនិច លោកការសណ្ដាន ដោយនូវគន្លង ចូរចេះចាំចង កូនចៅអែក្រោយ តែពាក្យនេះដោយ ពុំស្មើសុរិយា មោះពុំស្មើនា រលាយរលត់ អាប់អស្ដង្គត នៅនាលោកិយ រុងរឿងរង្សី ស្ករឃ្មុំអែងហើយ មោះផ្អែមនោះស្បើយ ទូន្មានប្រដៅ ចាំចងទុកនៅ ភ្លឺផ្លេកយល់យង់ ក្រាស់ក្រៃនៅក្នុង រៀចវេរិស្សា ដូចកលផ្លែល្វា បន្លាច្រូងនូវ ទាល់ក្នុងអិតសៅ លោកផ្ទឹមអុបមា ក្រៅក្រាស់បន្លា ស្ថានឆ្ងាយទីទៃ ហើរហួសច្រៀវច្រៃ ច្បាប់ក្បួនសាស្រ្ដ រួសរងអុស្សាហ៍ អសោចិ៍អប្រិយ ពុំគិតក្រក្រី អំពើពុតជ្រៃ ត្រង់ស្ថានណានៃ យល់សាច់ទាំងឡាយ អស់មនុស្សទាំងឡាយ វិលត្រូវគ្រប់គ្នា ហេតុនេះលោកថា ខ្លះវៀចខ្លះត្រង់ ខ្លះចិត្ដទៀងត្រង់ គេអាចញ៉ាំងបាន លោកអោយប្រែប្រាណ ប្រដៅបរិយាយ កូនចៅទាំងឡាយ ត្រកូលវង្សា ខុសគាប់កាចជា ពុំបាននូវផង នរណានឹងស្នង ប្រដៅទូន្មាន អោយកូនចៅបាន មានពាក្យថាឆ្ងាយ ទាល់លង្កានាយ រក្សាខ្លួនប្រាណ បំពារបំពាន បុណ្យបាបអោយស្គាល់ អោយបានដោយធម៌ សន្សំប្រាក់ចូល ស្មើរកប្រមូល កុំធ្វើប៉ោឡែ ចូរចេះរិះរេ សាយសព្វអន្លើ ស្រមោចហើយតើ ចិត្ដចោរចង់ស្រី មិនដឹងរឺអ្វី អណ្ដើកអែងតើ អស់ពាក្យពេចន៍លើ សាស័ព្ទពំនោល កុំអាលខឹងយោះ លើលោកព្រឹទ្ធា អង្គអោយកើតជា លោកអោយគាប់គ្រូ ក្រែងជួពុំជួ ឆ្កួតមួយនឹងស្រា ឆ្កួតនេះហៅមហា អំពើសឹងឆ្គង វាតែងអោយហ្មង ភ្លេចសាស្រ្ដសួស្ដី ភ្លេចច្បាប់ប្រក្រតី កុំដោយពុតពាល កុំអរកុំអាល អំពើពាលា អោយអ្នកមួយណា សេពសមចូលទៅ លុះកាន់មិនក្ដៅ អាពុកទូន្មាន រួមរក្សាប្រាណ ពន្លឹកមហិមា ដោះស្រាយប្រស្នា កិច្ចការសំទាយ កិច្ចការទំនាយ ថ្កើងអែពេទ្យា អោយគាប់ដោយនា តាមព្រះវិន័យ ជាមនុស្សសព្វថ្ងៃ រក្សាផ្គត់ផ្គង់ ស្គាល់វៀចស្គាល់ត្រង់ អំពើប្រពៃ ហើរទំអាស្រ័យ គេដុតដំបាន ពុំដែលនឹងមាន មមីសោះសា ពុំដែលនឹងថា ពុំលុះប្រដៅ ដោយនាកំលៅ ម្រឹគជាតិវិស័យ ធម្មជាតិជាស្វា ប្រពៃវិសុទ្ធ យកម្ដេចអែមកុដ រិស្សាបវរ ហើយរោយកេសរ ចំរើនមេត្ដា ទូទៅនានា ពេកពន់ប្រមាណ ល្មមទប់ទល់បាន ចិត្ដបាបមូទូ នាំពាក្យអប្រិយ ពុំមានល្ហើយល្ហែ នរកអែងអែ ច្រណែនរិស្សា វៀរពាក្យមុសា គ្រប់ខ្លួនទីទៃ កុំពារពានព្រៃ ក្រចិត្ដសទ្ធា ក្រជាមាតា ដឹងទុក្ខសត្វផង ក្រពាក្យអិតឆ្លង ស្រលះពីស្នេហ៍ ក្របានជាមេ ទុកខ្លួនសំទាយ ដល់បរលោកនាយ នាំគ្នាស្ដែងស្ដាប់ ស្មើទ្រព្យសំរាប់ ស្មើខ្លួនហើយណា សូរេចអក្ខរា
---ចប់---

Website : www.khmercenter.ch មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស
ជាសេវាកម្ម ក្នុងការផ្សាយពុទ្ធសាសនា វប្បធម៌ ជាភាសាខ្មែរ

Khmer Culture Center in Switzerland, Phone (41)44 3635900, Fax (41)44 3635900
© 2004 The Switzerland Buddhist Society, (watkhmer) Inc. All rightsreserved.